>> Iniciar Sesión  




+     

 


 

Iván Area: “A sociedade que non conserve o seu patrimonio inmaterial caerá no olvido”
Fonte / Máis información

(ultima actualización: 22 / 9 / 09 )



O Proxecto Ronsel, creado polas tres universidades galegas e a Consellería de Cultura, leva dende 2007 traballando para salvagardar, preservar e poñer en valor o Patrimonio Cultural Inmaterial (PCI) de Galicia, un labor que nunca terá fin, pero que é necesario para lembrar o que fai único a un pobo. Iván Area, coordinador de Ronsel, explica os obxectivos desta iniciativa.

Que é o patrimonio inmaterial?
Significa un xiro respecto da idea convencional de patrimonio. O que se fai non é ocuparse de prácticas supostamente non materiais, senón introducir unha nova maneira de considerar o que pode ser patrimonio: chamar a atención sobre prácticas contemporáneas que sexan protagonizadas por calquera membro vivo da sociedade, en vez de limitarse só ao conxunto de bens –monumentos, memoria de personaxes históricos, arquitecturas– que unha entidade autorizada nomea como patrimonio e que son obxecto de contemplación pasiva.

Algún exemplo concreto?
A lingua, a música, o baile e a danza, os oficios, os coñecementos tradicionais para traballar a terra e o mar, os xogos... As prácticas máis doadas de observar e de propoñer como patrimoniais son as tradicións porque son formas que se repiten e nas cales participa un sector representativo da sociedade. Estas prácticas teñen un denominador común: compóñense de contactos sobre todo tipo de soporte, de xestos, de movementos e de interaccións.

E se alguén lle preguntara que utilidade práctica ten?
Desde a nosa perspectiva o patrimonio inmaterial de todos os pobos, no que están incluídos os coñecementos necesarios para vivir da terra, dos mares, en fin, da interacción coa natureza, son os que han ocupar o lugar que deixará esta sociedade devoradora da natureza, construída sobre o usos e o abuso de recursos naturais non renovables. Por iso débense mobilizar e logo patrimonializar aquelas prácticas que teñan utilidade para os humanos, agora ou no futuro. Unha sociedade construída a partir dos PCI locais sería, sen dúbida algunha, unha sociedade máis pacífica, segura e sustentable.

Non adoita este tipo de patrimonio ser máis rico no mundo rural?
Foi a Unesco a que consensuou un concepto de patrimonio inmaterial pensado para recoñecer as achegas de moitos grupos humanos que non dispoñen de obras arquitectónicas visibles. Esta é a razón pola cal adoita asociarse ao ámbito rural, mais esa distinción é enganosa, pero calquera espazo da nosa sociedade, nas cidades tamén, produce patrimonios que teñen igualmente carácter material e inmaterial. Hai que explicar que se Ronsel privilexia neste momento as accións sobre o espazo rural e mariñeiro, porque desexa contribuír ao desenvolvemento económico e cultural dos lugares máis fráxiles.

Pois, que precisa unha tradición para que se lle outorgue a categoría de patrimonio?
Entre todas as opcións que recolle a Unesco na súa definición só quedan excluídas as tradicións, prácticas, etc. que non respecten a declaración universal dos dereitos humanos.

Cal é a meta do Proxecto Ronsel?
Ante todo, a salvagarda do patrimonio inmaterial, que segundo explica a Unesco, pasa por asegurar a súa viabilidade social e económica, incluíndo a súa identificación, documentación, investigación, promoción, difusión, protección e transmisión. A integración do PCI galego nos currículos do ensino obrigatorio en primaria e secundaria é un dos nosos obxectivos máis sobranceiros.

Non hai moitas iniciativas que teñan detrás ás tres universidades e á Xunta…
Non estou moi de acordo no feito de que resulte complicado integrar as distintas administracións nunha iniciativa como esta. Máis ben diría que, polo seu carácter integrador, o patrimonio inmaterial abrangue campos moi diversos da cultura galega e por iso resulta interesante para administracións de calquera natureza.

Chama a atención tamén que partan vostedes de estudos como unha análise DAFO, de puntos fortes e débiles. Bota a faltar esta perspectiva noutros proxectos culturais?
Evidentemente para levar a cabo un bo traballo hai que facelo empregando a metodoloxía máis integradora, que permita a participación sexa cal sexa o nivel científico e hoxe en día esta é a que propón a Unesco. Ademais, a análise DAFO, realizada por máis de 60 prestixiosos activistas e científicos culturais sobre o patrimonio, foi unha achega orixinal. Non imos falar doutros proxectos culturais pois neste país cada un fai o que pode. Nada se lle pode reprochar a quen traballa por amor á súa cultura.

En que proxectos están traballando actualmente?
Xusto vimos de rematar un libro en galego, castelán, francés e inglés sobre instrumentos musicais galegos que continúa na liña dun anterior sobre contos, e temos moi avanzados outros dous, un sobre oficios e outro sobre xogos tradicionais. Tamén traballamos na edición de tres grandes estudos, un sobre os oficios tradicionais, outro sobre a menciñaría e outro sobre a gaita de fol que será o tema dunha tese de doutoramento que se lerá a finais do ano que vén e que está financiada desde o proxecto Ronsel. Este ano programaremos tamén a terceira mostra de Patrimonio en Ourense e tamén comezamos un obradoiro de extensión universitaria. En fin, non paramos! E, por suposto, nunha colección de fichas que publicaremos neste xornal sobre construción de instrumentos, que irán acompañadas de vídeos que publicaremos no portal ronsel.uvigo.es.

Terá fin algún día o seu labor?
Ronsel é un proxecto realmente orixinal que fornece posibilidades de interpretación da diversidade das prácticas sociais para que as entidades se fagan cargo delas en políticas patrimoniais. Como tal, xamais esgotará o repertorio desas posibilidades, porque as prácticas sobre as que traballa son vivas, mudan e se transforman. Ronsel é un lubricante entre os poderes públicos e a actividade dunha poboación que lle busca saídas eficaces, dignas e rendibles ás manifestacións que deben ser transmitidas ás xeracións máis novas.

Non é utópico o seu papel?
Si, pois o patrimonio muda e adáptase constantemente, pero o que nunca se empeza xamais se remata. Aínda así, gustaríame incidir na utilidade que teñen este tipo de iniciativas, que contribúen á posta en valor da nosa cultura así como a transmisión dun legado cultural que, doutro xeito, pasaría desapercibido e que a sociedade non debe esquecer. Ronsel é fornecedora de posibilidades, que logo as distintas institucións e entidades deben aproveitar. Por iso buscamos traballar cun número elevado de prácticas, para que ao final algunhas delas cheguen a ser políticas patrimoniais definitivas.


- Ronsel- Patrimonio Inmaterial- Iván Area -












COMENTARIOS:

 

Opina sobre esta nova








Ver máis novas.

 

 

 

 

 

 

 


 

 


 



máis..


:: R estrea un documental sobre a música galega nos anos setenta ::

:: Novos camiños para o vello folk galego - La Voz de Galicia ::

 

:: A revolución tamén se fai bailando | Sara Alonso - EL PAíS ::

:: Xiras con lucro e nostalxia | Galicia | EL PAíS ::

:: O canto agochado entre pipotes ::

:: O focense que ensina canto tradicional en Oxford ::

:: Memoria de xénero - Leilí­a presentará o 3 de febreiro no Rosalí­a o seu novo disco ::

:: Entrevista a Oscar Fernández:(Os Cempés) en Galiciaé: Novo disco para o Nadal ::

:: Grande Exito da Orquestra Folk de Galicia "SonDeSeu" en Helsinky ::

:: DOA portada máis entrevista na revista Interfolk ::

:: O folk de hoxe, clásicos e modernos en plena forma ::

:: 'O noso é a música de resistencia' - O grupo Milladoiro celebra tres décadas sobre o escenario ::

:: Novo número, correspondente a Outubro, de Sons da Galiza (revista online de música folk) ::

:: Contaxiosa vivacidad · SonDeSeu no Teatro Circo Price de Madrid (Critica de Fernando Neira) ::

:: Entrevista a Berrogüetto en Galiciaé ::

:: 'Ao Vivo' de Luar Na Lubre, Mellor Album de Música Tradicional nos Premios de la Música ::

:: Serán en Toutón ::

:: A Revista (TVG) nas xornadas de música tradicional en Mondoñedo ::

:: Milladoiro, 30 anos de xira ::

:: Iván Area: “A sociedade que non conserve o seu patrimonio inmaterial caerá no olvido” ::

:: DOA "O son da estrela escura" (1979) 30 aniversario ::

:: MUSICA CELTA ARGENTINA de Carlos Prebble ::

:: Las muiñeiras nacidas en Cuba ::

:: Alalá continuará na tempada 2009-2010. ::

:: A `Tradicción´ sen trampas de Nova Galega de Danza ::

:: Reportaxes en AnosaterraTV: Luar Na Lubre, Guadi Galego e Fía Na Roca ::

:: Carlos Núñez: Brasil somos nós ::

:: Carlos Núñez - Alborada do Brasil (Novo disco en Xuño) ::

:: Tanxedoras publica o seu primeiro traballo musical ::

:: Susana Seivane volve cos seus soños, pezas de toda a vida ::

:: Alalá co gaiteiro José María Lagares ::

:: As cantareiras Tanxedoras chegan ó esceario da súa orixe ::

:: A Central Folque renova a música popular galega ::

:: Os que abriron o camiño (Milladoiro, pioneiro na renovación da música tradicional, fai 30 anos) ::

:: Mini e Mero (un texto de Xabier Cordal para Vieiros.com) ::

:: A vía das pandeiretas ::

:: Víctor Bello: `A cultura será un balón de osíxeno nesta época de crise económica´ ::

:: A gaita e o whistle soan a éxito no Bierzo ::

:: Sanín: pulindo a música tradicional ::

:: Manuel Xende: `Un día que ías tocar, gañabas para un ferrado de millo´ ::

:: Alalá viaxa a Brasil… ::

:: PROJECTO [TREPIA] : `Todo o que facemos ten base na música tradicional´ ::

:: O `V Encontro coa Zanfona Contemporánea en Narón´ na TVG ::

:: Galas de Alén, un esforzo pola recuperación do traxe tradicional galego ::

:: U-lo Trío. Música non hai máis que unha ::

:: Entrevista a Abe Rábade: ``Son un pouco jedi´´ ::

:: Obradoiro de regueifa nos institutos galegos ::

:: A memoria das voces ::

:: Som do Galpom: `Cada vez buscaranse máis propostas musicais´ ::

:: Benedicto: `Existe unha lenda negra sobre Voces Ceibes´ ::

:: Mouriño ou como quitar vida dun pau de madeira ::

:: crítica periódico `La Opinión´ concerto 3azoteas IBEROJAZZ 09 por Quinito Mourelle ::

:: Festicultores Troupe: "Somos da festa popular a saco, é o mellor que hai" | Galicia Hoxe ::

:: Por un método de gaita en francés ::

:: Nani García: `O defecto do jazz en Galicia é que mira demasiado alén do Atlántico´ ::

:: A tradición dos cantos de Nadal ::

:: As almas da noite de Kastomä ::

:: Xose Manuel Budiño: «Toco para transmitir emocións» ::

:: As tertulias do Diario: música ::

:: Longa vida ás tradicións en Santalla ::

:: A música da lusofonía, unha marca de éxito no mundo ::

:: Voces Ceibes ::

:: Concierto de “bOnOvO” na Fnac, un proxecto nacido das inquedanzas de 3 músicos ::

:: A última banda bravú ::

:: Entrevista a Vaamonde, Lamas & Romero ::

:: Ocaso e abrente da gaita galega ::

:: Entrevista a Antón Castro, compoñente de Fuxan Os Ventos ::

:: En Projecto Miño `conviven de modo natural el swing y la pandeirada ::

:: La cultura bravú se estudia en Michigan ::

:: Rebelión de ritmo y verso. Rap y regueifa se alían para fomentar el gallego entre los jóvenes ::

:: Abrindo mercados canción a canción ::

:: Musica galega e poesia - Reportaxe no programa Libro Aberto ::

:: ‘Neste país interesa máis aparentar, enviando embaixadas culturais’ ::

:: O legado da canción protesta ::

:: O futuro da música de raíz: Xosé Luís Foxo, Mercedes Peón e Rodrigo Romaní ::

:: A Revista - Coñecemos a Che, o penúltimo artesán do birimbao ::

 

 




 

Voltar á páxina principal